AED in de buurt: wat moet er geregeld zijn?

In veel woonwijken hangt inmiddels een AED. Soms dankzij een buurtactie, soms met steun van een fonds of gemeente. Na de plaatsing volgt vaak een stille aanname: “Daar kijkt vast iemand naar om.”

Een buurt-AED is iets van iedereen. Maar het beheer is niet altijd van iemand. Als er geen vaste eigenaar is, kan de AED wel zichtbaar aanwezig zijn, terwijl niemand zeker weet of hij op dat moment ook echt inzetbaar is. Niet omdat mensen het laten liggen uit onverschilligheid, maar omdat niemand de AED beheerd.

De kernvraag is niet: “Hebben we een AED?”

De kernvraag is: wie is er verantwoordelijk dat hij het ook doet wanneer het nodig is?

Die verantwoordelijkheid bestaat uit drie dingen:

Onderhoud (batterij, elektroden, statusmeldingen, kast)
Inzetbaarheid (toegankelijkheid, vindbaarheid, registratie)
Aantoonbaarheid (documentatie en opvolging van meldingen)

Zonder die drie dingen ontstaat schijnveiligheid.

Wie is verantwoordelijk bij een buurt-AED?

Er is geen landelijke verplichting dat de initiatiefnemer automatisch beheerder is. In de praktijk zie je vier eigenaren:

Wijkvereniging of buurtvereniging (bij crowdfunding of lokale initiatieven)
VvE of vastgoedpartij (bij plaatsing aan een gebouw)
Gemeente (bij AED’s geplaatst door gemeentelijke projecten)
Particulier initiatief (bij plaatsing aan een woning of bedrijfspand)

Het belangrijkste is niet wie het is, maar dat is vastgelegd: één eigenaar die eindverantwoordelijk is, en één of meer beheerders die het praktisch uitvoeren.

Eén eindverantwoordelijke, één primaire beheerder, één back-up.

Zonder back-up is beheer kwetsbaar. Vrijwilligers wisselen, e-mails verdwijnen in inboxen die niemand meer leest.

Wat moet er minimaal geregeld zijn om hem inzetbaar te houden?

1) Maandelijkse controle: klein werk, grote zekerheid

HartslagNu verwacht dat een AED (en eventuele buitenkast) maandelijks wordt gecontroleerd, ook als er een onderhoudscontract is.

Wat check je dan concreet?

Statusindicator: “OK” volgens het apparaat
Buiten kast: heel, droog, schoon, toegankelijk
Verzegeling aanwezig (wanneer van toepassing)
Temperatuur/condens (bij buitenkasten)
Vervaldata: elektroden en batterij

Leg dit vast in een simpele log: datum, naam, bevinding, actie.

2) Registratie bij het oproepsysteem

Een AED die niet geregistreerd is, wordt minder snel gevonden en ingezet. HartslagNu biedt de mogelijkheid om een AED aan te melden en een beheerdersaccount te gebruiken.

Praktisch betekent dit:

AED is toegankelijk
Locatiegegevens kloppen. Adres. Beschikbaarheidstijden
Batterijen en elektroden hebben geen verlopen expiratiedata
Contactpersonen zijn actueel

3) Toegankelijkheid en vindbaarheid in de wijk

Inzetbaarheid is meer dan dat er een AED hangt. Voor goede toegankelijk en vindbaarheid in de buurt is het advies om minimaal het volgende te regelen:

24/7 toegankelijkheid of helder gecommuniceerde openingstijden
Duidelijke zichtbaarheid (bordje, verlichting waar nodig)
Werkbare toegang (code, sleutel, kastalarm) met beheerafspraken
Wie doet wat bij vandalisme of storing

Een AED achter een gesloten hek of ruimte is aanwezig, maar praktisch vaak niet inzetbaar.

4) Wat gebeurt er na een inzet?

Na gebruik moeten er vrijwel altijd zaken hersteld worden: elektroden vervangen, mogelijk batterij, reiniging, controle. Ook moet registratie en status weer kloppen. HartslagNu kan beheerders informeren rond inzet (via het beheerdersproces), maar dat werkt alleen als beheer en contactgegevens op orde zijn.

Onderhoud

Een buurt-AED is pas waardevol als iemand verantwoordelijk is voor onderhoud, controle en inzetbaarheid. Niet collectief in gevoel, maar concreet in rollen en routine.

Wie dat structureel wil borgen, doet er goed aan beheer en documentatie centraal te organiseren, zodat de inzetbaarheid ook over twee jaar nog zeker is.

Wil je zeker weten dat jullie buurt-AED goed beheerd wordt, laat je dan adviseren over een praktisch beheerplan en onderhoudsaanpak die past bij vrijwilligers en wijkorganisaties.